Tham dự buổi tọa đàm “Lên tiếng giảm kì thị”, nhiều người hẳn rất ngạc nhiên khi biết, trên thế giới có những nước cho rằng, quan hệ tình dục đồng giới là phạm tội (Bangladesh, Bhutan, Brunei, Malaysia, Myanmar…), và kinh khủng hơn, có thể bị tử hình (Afghanistan NW Pakistan). Có thể thấy, sự kì thị và phân biệt đối xử đã không chỉ là bám víu vào chuẩn mực xã hội, đạo đức truyền thống, mà còn được luật pháp bảo hộ. Và dường như để chắc chắn công dân của mình phải biểu hiện “con trai ra con trai, con gái ra con gái”, nhiều quốc gia thậm chí còn cấm cả thời trang unisex. (Nguồn: Báo cáo của Chris Fotanine (UNAIDS) và Caroline Francis (FHI)).

Ở Việt Nam, người đồng tính, MSM (nam giới có quan hệ tình dục đồng giới), quan hệ tình dục đồng giới không phải là điều phạm pháp, nhưng bị kì thị và phân biệt đối xử nặng nề. Điều này không chỉ diễn ra ở cộng đồng, trường học, trong gia đình của những người đồng tính, mà thậm chí, còn diễn ra ở chính các cơ sở y tế, nơi các bác sĩ đã được tập huấn và đào tạo về tư vấn và hỗ trợ cho MSM.

“Bác sĩ nóit thẳng vào mặt em là, cái lỗ đấy để cho mày đi vệ sinh chứ để cho mày quan hệ à, thế này thế khác. Sao mày lại làm thế?” (PVS MSM, 30 tuổi, Hà Nội)

Một số cán bộ y tế và nhiều người khác cho rằng, quan hệ tình dục đường hậu môn là điều đáng xấu hổ,  trái tự nhiên. Và MSM chỉ là những người sống theo trào lưu, tụ tập ăn chơi, thác loạn, nên họ không ngần ngại buông lời chỉ trích, mắng mỏ. Điều này không những không giúp gì cho các MSM, mà còn khiến họ tự kì thị bản thân, lẩn tránh việc thăm khám bác sĩ khi có nhu cầu, và không nhận được sự hỗ trợ khi cần xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV… Đồng nghĩa với nó là sự gia tăng nguy cơ lây truyền bệnh trong cộng đồng MSM và cộng đồng.

Đi kèm với sự kì thị (trong thái độ đối xử), luôn là phân biệt đối xử (biểu hiện bằng hành vi) của những người dị tính dành cho người đồng tính, MSM. Thậm chí là bạo hành về thể xác, kinh tế, tinh thần và cả bạo hành về tình dục.

Nhiều người tham dự buổi tọa đàm hôm ấy đã không giấu nổi xúc động khi nghe những câu chuyện về các bạn MSM không may mắn bị gia đình chối bỏ, hắt hủi, thầy cô, bạn bè xa lánh. Có những bạn học rất giỏi, từng đạt giải thưởng cao trong các kì thi học sinh giỏi, nhưng lại phải bỏ ngang chỉ vì bị dồn vào tình thế phải bỏ học, vì mỗi ngày đến trường là một ngày phải đối diện với những trò đùa quái ác, xấu xí của bạn bè như “tụt quần xem nó có chim không”.
“Em nghỉ học vì gia đình thì mắng chửi còn đến trường thị bị trêu chọc mãi. Các bạn trêu rất nhiều, có khi còn lột quần áo của em. Một lần vào giờ nghỉ trưa, tất cả các bạn nam quây em lại trong lớp học và lột quần áo của em. Các bạn nói xem em có chim không. Việc đó làm em không muốn đi học và hay trốn học. Bố không biết nên cứ đánh em” (Gay sinh năm 1991, Hà Nội)

Chị Đinh Nhung (báo cáo viên của CCIHP) lí giải về điều này: “Bạo hành với MSM có nguồn gốc sâu xa là bạo hành giới không. Vì bạo hành bắt nguồn từ việc gia đình, xã hội, không chấp nhận những biểu hiện về giới như ăn mặc, cử chỉ khác với khuôn mẫu chung: nam phải ra nam, nữ phải ra nữ. Xã hội cũng không chấp nhận tình yêu, tình dục đến từ hai người cùng giới bởi theo quan niệm truyền thống, chỉ có sự kết hợp của nam với nữ mới là bình thường. Vì thế, những chương trình bảo vệ quyền trẻ em cũng cần phải giúp học sinh hiểu rằng, việc phân biệt đối xử, bắt nạt những người bạn có thể hiện tình cảm giới khác biệt với số đông là sai trái. Thầy cô giáo cần bảo vệ các em, và dạy dỗ học trò về đa dạng tình dục và biểu hiện giới. Chương trình phòng chống bạo lực gia đình, bạo hành giới cũng cần chú ý đưa những người đồng tính, chuyển giới vào nhóm cần được bảo vệ. Mặt khác, vẫn cần phải truyền thông rộng rãi để thay đổi quan niệm xã hội, chấp nhận sự đa dạng về tình dục và biểu hiện giới...”

Những tín hiệu vui

Tham dự buổi tọa đàm “Lên tiếng giảm kì thị” hôm ấy không chỉ có các tổ chức trong nước và quốc tế, mà còn có đại diện của các câu lạc bộ MSM, các diễn đàn dành cho người đồng tính ở Việt Nam.

Và một tín hiệu đáng mừng là, những người đồng tính, cộng đồng MSM đã tự tin và mạnh dạn thể hiện tiếng nói của mình, lên tiếng để xóa đi sự tự kì thị, góp phần đưa ra những giải pháp nhằm giảm dần và xóa bỏ sự kì thị với người đồng tính.

Điều này rất khả thi, bởi thực tế đã chứng minh, con người chỉ sợ những gì mình chưa biết, chưa hiểu, chứ không sợ những thứ mình hiểu rõ. Giống như những năm trước đây, người ta sợ bệnh phong (bệnh hủi), nhưng sau khi biết về nó, hiểu nó, người ta không sợ nữa. Huống hồ, đồng tính không phải một bệnh. Nó không lây và cũng chẳng tàn phá cơ thể như các loại vi rút, vi khuẩn gây hại.

Hy vọng sau buổi tọa đàm này, những kiến nghị và giải pháp đưa ra sẽ được thực hiện. Như thế, chúng ta sẽ xây dựng được một cộng đồng tiến bộ, văn minh, xóa đi kì thị và phân biệt đối xử với người đồng tính.

Gấu Panda